-
„De hel, dat zijn de anderen”, Céline maakt ons duidelijk hoe die hel eruit ziet.*
De waanzin is een door mensen voortgebracht monster dat vrijwel autonoom voortdendert. „Geen vergissing dus? Om zo maar op elkaar te schieten, zo maar, zelfs zonder elkaar te zien, dat was niet verboden! ’t Was een van die dingen die je kon doen zonder flink uitgekafferd te worden. ’t Werd zelfs officieel erkend en vast en zeker aangemoedigd door serieuze mensen”, zegt Bardamu (het hoofdpersonage) over de Eerste Wereldoorlog.
Bardamu zoekt vooral rust maar nergens op de wereld lijkt hem dit gegund. Vanuit de onderkant van de maatschappij fulmineert hij met een ongekende zwartgalligheid.
Céline valt de oorlog (hier geen heldenverhaal), kolonialisme en het kapitalisme (fabrieken van Ford in Detroit) keihard aan en beschrijft op een ontzettend krachtige manier de mediocriteit en de levensomstandigheden van de gewone mens.
In bijna niets merk je dat dit boek meer dan 75 jaar geleden geschreven is. Zo een vlotte natuurlijke stijl. Nu zijn we uiteraard wel wat gewend aan maatschappijkritische boeken maar toen sloeg dit in als een bom. Naar verluidt heeft het vele schrijvers geïnspireerd. Ik las er wel wat Louis Paul Boon in.**
Een boek om nog enkele keren te herlezen!
*Dixit Jean-Paul Sartre, bewonderaar van ’De Reis’
**Uiteraard zit er wel wat Céline in het ouvre van L.P.B. ;-)
